به هر حال وقتی جهان روزبه‌روز در حال تغییر و پیشرفت است، ما هم باید خود را با آن همسو کرده و جا نمانیم! برای همین است که تصمیم گرفتیم محتوای این مقاله را به بررسی مفهوم و اهمیت رشد و توسعه کسب و کار اختصاص دهیم.

رشد و توسعه کسب و کار به چه معنا است؟

بسیاری از افراد فکر می‌کنند که رشد و توسعه کسب و کار به معنای افزایش مشتری و فروش است. در صورتی که این موضوع فقط بخشی از مفهوم  توسعه یک بیزینس را در بر می‌گیرد. بگذارید با یک مثال شروع کنم. شرکت دیجی کالا در آغاز فعالیت خود فقط یک سایت آنلاین بود که دوربین عکاسی می‌فروخت؛ اما کم‌کم به مرور زمان تعداد و تنوع محصولات خود را بالا برد و حالا می‌بینید که تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین پلتفرم‌های تجارت الکترونیک شده است. این یعنی رشد و توسعه کسب و کار به معنای واقعی.

حال اجازه دهید کمی بیشتر وارد جزئیات شویم. هر بیزینسی باید برای آینده خود اهداف مشخصی را تعیین کرده و همواره در مسیر دستیابی به آن‌ها تلاش کند. مثلاً یک فروشگاه لباس کوچک ممکن است در وهله اول فقط به فروش و جذب مشتریان بیشتر فکر کند؛ اما بعد کم‌کم باید اهداف جدیدتری مثل تأسیس سایت، راه‌اندازی شعبه‌های دیگر و... برای خود تعیین کند. در غیر این صورت هیچ وقت توسعه و پیشرفت موردنظر حاصل نخواهد شد.

همه ما وقتی کسب و کار خود را راه‌اندازی می‌کنیم دوست داریم آن را در ابعاد بزرگ‌تری گسترش دهیم. رشد و توسعه کسب و کار معیار دقیق و مشخصی برای اندازه‌گیری ندارد؛ اما با بررسی چند فاکتور مهم می‌توان تا حدی متوجه رشد یک بیزینس در طول زمان شد.

• درآمد
• فروش
• ارزش شرکت
• برندسازی
• تعداد کارکنان
• محبوبیت برند نزد مردم
• تعداد مشتری
• سود

مثلاً یک بیزینس می‌تواند در سه فاکتور سود، فروش و درآمد رشد کند؛ اما در فاکتورهای دیگر نه! این موضوع در حالی است که برای رشد و توسعه کسب و کار خود باید تمام این موارد تأثیرگذار را به طور هم‌زمان و یک اندازه‌ای پیش ببریم. یک شرکت باید ابتدا اهداف بلند مدت و چشم‌انداز خود را تعیین کرده و بعد متناسب با آن معیارهای رشدی که برایش مهم است را یکی‌یکی تیک بزند.

اصول مهم در رشد و توسعه کسب و کار چیست؟

این را دیگر همه می‌دانند که رشد و پیشرفت، یک شبه حاصل نمی‌شود و باید برای آن وقت و انرژی زیادی گذاشت. اصول و مراحل مهمی در این فرایند وجود دارد که باید به تک‌تک آن‌ها پایبند بود. در غیر این صورت هیچ وقت آن پیشرفت مطلوب را تجربه نخواهید کرد. در شرکت‌ها و بیزینس‌های بزرگ، یک نیرو یا یک تیم حرفه‌ای مخصوص این کار وجود داشته که به طور اختصاصی به فرایند رشد و توسعه کسب و کار نظارت دارند. اما شرکت‌های نوپا و کوچک‌تر معمولاً این فرایند را با همکاری واحد‌های مختلف انجام می‌دهند. در هر صورت اصول مهمی که برای دستیابی به نتیجه موردنظر باید رعایت شود در همه حال یکی است!

قبل از آنکه به مراحل پیاده سازی رشد و توسعه کسب و کار اشاره کنیم، می‌خواهم یک راه میان‌بر و کمکی پیش پایتان بگذارم: دوره آموزشی سمینار پسورد. با شرکت در این دوره، اصول مربوط به برندسازی و توسعه بیزینس خود را یاد گرفته و نحوه بهبود بخشیدن رویکرد خود برای افزایش مشتری را آموزش می‌بینید. آن وقت با آگاهی و آمادگی بیشتری می‌توانید جهت گسترش و پیشرفت کسب و کار خود فعالیت کنید.

تحقیق درباره بازار موردنظر در ابعاد وسیع

کسب و کار شما در چه زمینه‌ای است؟ برای پیشرفت آن باید بازار مربوط به آن را به دقت بررسی کنید. در واقع شما به اطلاعات کاملی از رقبا، مشتریان و بازاری که در آن مشغول فعالیت هستید نیاز خواهید داشت. پس اولین کاری که برای رشد و توسعه کسب و کار خود باید انجام دهید، تحقیقات بازار یا مارکت ریسرچ است. در این مرحله باید کارهای زیر را انجام دهید:

• مخاطب خود، نیازها، سطح درآمد و سلیقه آن‌ها را شناسایی کرده و محصولات و خدمات خود را طبق آن ارائه دهید.
• بازاری که در آن فعالیت می‌کنید، نوسانات قیمتی، فاکتورهای تأثیرگذار و نحوه تغییرات آن را شناسایی کرده و برای اتفاقات خوب و بد احتمالی آن خود را آماده کنید.
• رقبای خود را بشناسید و نحوه فعالیت، استراتژی، سوابق کاری، محصولات و خدمات آن‌ها را ارزیابی کنید.

همکاری با افراد خلاق و مشتاق برای یادگیری

مگر می‌شود تأثیر نیروی خلاق، باپشتکار و متخصص را بر رشد و توسعه کسب و کارها نادیده گرفت؟ قطعاً خیر! یک بیزینس فارغ از سابقه و حجم فعالیتی که دارد باید بتواند افرادی متخصص، باتجربه و باانگیزه را در کنار هم جمع کرده تا به آن موفقیتی که انتظارش را دارد دست پیدا کند. در واقع نیروی انسانی یک شرکت باید خصوصیات زیر را داشته باشد:

• تحصیلات مرتبط با حوزه کاری
• تجربه کاری مفید
• خلاقیت و ایده‌پردازی
• علاقه‌مند به یادگیری و ارتقا سطح دانش
• مهارت‌های نرم مثل هوش هیجانی بالا، مهارت گفتگو، توانایی برقراری ارتباط موثر، اعتمادبه‌نفس بالا، توانایی حل مسئله و مدیریت بحران

هر چه کارکنان یک بیزینس تعداد بیشتری از ویژگی‌های فوق را داشته باشند، بهتر می‌توانند آن کسب و کار را در مسیر توسعه و پیشرفت هدایت کنند.

برندسازی، ارتقا جایگاه و افزایش شهرت برند خود

بر فرض که شما بهترین تولید کننده محصول X در ایران بوده و محصولاتی با کیفیت بسیار بالا تولید کنید. به نظرتان چه فایده‌ای دارد اگر کاربران و مخاطبان موردنظر شما را نشناسند؟ ارائه کیفیت و تنوع در محصولات و خدمات یک بیزینس به تنهایی نمی‌تواند کافی باشد؛ چون مردم به دلیل عدم شناخت برند شما در نهایت به سمت رقبایتان خواهند رفت. پس برای رشد و توسعه کسب و کار خود باید فکری به حال جایگاه برند خود کنید. برای برندسازی خود برنامه‌ای مشخص داشته و در این زمینه از کارشناسان و متخصصان این حوزه کمک بگیرید.

تولید محتوای سودمند، انتخاب لوگوی مناسب، تبلیغات در رسانه‌های مختلف، توجه به هویت برند و تصویر برند به صورت هم‌زمان و... جزو کارهایی هستند که به ارتقا جایگاه و افزایش آگاهی از برند شما در بازار کمک خواهد کرد. راستی در این مرحله می‌توانید روی کمک محتوای سمینار پسورد هم حساب کنید.

بهبود بخش پشتیبانی و مشتری مداری

حال تصور کنید که شما مخاطبان و مشتریان موردنظر خود را شناسایی کرده و آن‌ها را به خرید از برند خود ترغیب کرده‌اید. به نظرتان همین کافیست؟ خیر؛ چون شما باید مخاطبان خود را به مشتریان ثابت و وفادار خود تبدیل کنید. باید خدمات خود به مشتریان را توسعه داده و در راستای جلب رضایت آن‌ها تلاش مضاعفی داشته باشید. از جمله کارهای موثری که در این زمینه می‌توانید انجام دهید عبارت‌اند از:

• ارائه خدمات پس از فروش باکیفیت به مشتریان
• نظرسنجی از مشتریانی که قبلا از شما خرید کرده‌اند و توجه به نظرات آن‌ها
• ایجاد بستری مناسب برای انتقاد مشتریان قدیمی از شما در صورت نیاز و توجه به کامنت‌های آن‌ها
• ارائه گارانتی برای محصولات و خدمات خود
• پاسخگویی سریع و کامل به مشتریان جهت رفع ایرادات آن‌ها
• ارائه تخفیف به مشتریان قدیمی

انجام چنین کارهایی به رشد و توسعه کسب و کار شما کمک کرده و اعتماد و رضایت کاربران را جلب می‌کند. بدین ترتیب نام برند شما و محصول و خدماتی که ارائه داده‌اید تا ابد در ذهنشان باقی خواهد ماند.

نمایش رضایت و تجربه موفق مشتریان

یکی از مواردی که باعث رشد و توسعه کسب و کار شما می‌شود این است که کاربران راحت‌تر به شما اعتماد کنند. حال این اعتماد را چطور می‌توان ایجاد کرد؟ اگر شما تجربه موفق مشتریان از خریدشان را با مخاطبان خود به اشتراک بگذارید، زمینه ایجاد این اعتماد را فراهم کرده‌اید. آن‌ها از تجربه هم‌نوعان خود استفاده کرده و با خیال راحت‌تری به سراغ برند شما می‌آیند. ضمن اینکه برای نمایش تجارب رضایت‌بخش کاربران می‌توانید از محتواهای خلاقانه در قالب عکس، فیلم، پیام صوتی و... استفاده کرده و آن‌ها را در صفحات مجازی برند خود به اشتراک بگذارید.

تعیین هدف

وقتی هدفی وجود نداشته باشد، هیچ پیشرفتی هم حاصل نخواهد شد. فرقی ندارد که در چه مرحله‌ای از رشد و توسعه کسب و کار خود هستید، به هر حال باید برای آینده خود یک تارگت مشخص داشته باشید. چون تنها در این صورت است که می‌توانید با انگیزه، برنامه و استراتژی مشخص به مسیر خود ادامه دهید. شما باید بتوانید با هم‌فکری تیم خود انواع اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت را برای بیزینس خود مشخص کرده و آن‌ها را اولویت بندی کنید. فقط به خاطر داشته باشید که لیست اهداف تعیین شده باید یک‌سری ویژگی خاص داشته باشد که عبارت‌اند از:

• مشخص و واضح
• قابل اندازه‌گیری
• قابل دستیابی
• مرتبط با کسب و کار شما
• دارای زمان‌بندی مشخص و دقیق

طراحی استراتژی

این را قبول دارید که وضعیت بازار، عملکرد رقبا، نیازها و سلایق مخاطبان دائم در حال تغییر است؟ پس اگر برنامه‌ریزی شما برای توسعه بیزینس خود از یک جایی به بعد دیگر موفقیت‌آمیز نبود، اصلاً نباید تعجب کنید. بلکه باید خود را برای چنین وضعیتی آماده کرده و استراتژی خود را تغییر دهید. تصمیم‌گیری استراتژیک در موقعیت‌های حساس جزو یکی از امور مهمی است که باعث رشد و توسعه کسب و کار می‌شود. مهم‌ترین استراتژی‌هایی که می‌تواند در بهبود عملکرد و افزایش توانایی‌ها و موفقیت‌های یک بیزینس موثر باشد، عبارت‌اند از:

• شبکه‌سازی: در این استراتژی کسب و کارها می‌توانند با حضور در فضای دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، در زمان و هزینه صرفه‌جویی کرده و در عین حال فروش، معرفی برند و برقراری ارتباط موثر با مشتریان را تقویت کنند.
• بازاریابی: بسیاری از کسب‌وکارها برای معرفی برند خود به مخاطبان و پرزنت کردن خدمات و محصولاتشان باید از استراتژی بازاریابی استفاده کنند. بازاریابی تلفنی، بازاریابی پیامکی و بازاریابی از طریق ایمیل می‌تواند در افزایش فروش و رشد و توسعه کسب و کار تأثیر چشمگیری داشته باشد.
• تغییر مدل کسب و کار: گاهی ممکن است به دلیل تغییرات ایجاد شده در بازار، مشتریان و... یک کسب و کار مجبور شود در محصولات، خدمات، روش‌های تولید و... تغییراتی ایجاد کند.
• تبلیغات: شرکت در کمپین‌های تبلیغاتی، حضور در رویدادهای بزرگ، تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات محیطی و... هر کدام به نحوی می‌توانند یک استراتژی برای رشد و توسعه کسب و کار شما باشد.
• توسعه خدمات یا محصولات: گاهی اوقات شما برای رشد و توسعه کسب و کار خود باید محصولات و خدماتتان را توسعه دهید. مثلاً اگر تا کنون در حال تولید پوشاک زنانه بودید، می‌توانید از یک جایی به بعد لاین پوشاک مردانه را هم به محصولاتتان اضافه کنید.

در نهایت...

رشد و توسعه کسب و کار یک فرایند طولانی و ادامه‌دار است که به برنامه‌ریزی، استراتژی، سخت‌کوشی، انگیزه، صبر، تعهد و خلاقیت زیادی نیاز دارد؛ اما لازم و ضروری است. شما هر چقدر هم که در بیزینس خود خوب و موفق بوده و محصولاتی باکیفیت ارائه دهید، اگر تلاشی برای پیشرفت و به‌روز ماندن نکنید، کم‌کم فراموش خواهید شد. برندهای جدید با استراتژی‌های خلاقانه می‌آیند و جای شما را می‌گیرند. خودمانیم، منظورم این است که برنامه رشد و پیشرفت یک بیزینس اصلاً ربطی به جایگاه و میزان موفقیت آن برند ندارد. حتی معروف‌ترین شرکت‌ها و کسب و کارها هم همواره در حال تلاش برای رشد و توسعه بیشتر کارشان هستند. پس غفلت نکنید؛ همین حالا تصمیم خود را گرفته و به دنبال راهی مناسب برای ارتقا جایگاه بیزینس خود باشید.